SUCHY LÓD - zestalony dwutlenek węgla

Każda substancja może występować w trzech stanach skupienia: jako gaz, ciecz i ciało stałe. Bardzo dobrze znamy to na przykładzie wody. Na tej stronie pokażę, że potocznie stosowany do saturacji napojów dwutlenek węgla też może występować jako ciało stałe.

      Dwutlenek węgla CO₂ w stanie zestalonym potocznie nazywa się "suchym lodem". Takie określenie przyjęło się pewnie dlatego, że jest bardzo podobny do zwykłego lodu i przechodzi bezpośrednio w fazę gazową z pominięciem cieczy - jest to tzw. sublimacja.

Zdj. Zestalony dwutlenek węgla tzw. suchy lód.

      Suchy lód sublimuje pod ciśnieniem atmosferycznym w temperaturze -78,9°C, pobierając ciepło przemiany 573 kJ/kg. Wartość ta w porównaniu z lodem (wodnym), jest większa 1,9 raza w przypadku tej samej masy, a 3,3 raza większa w przypadku jednakowej objętości.

      Woda w połaczeniu z suchym lodem przyspiesza proces sublimacji. Suchy lód otrzymuje się z gazowego CO2 (przez sprężanie otrzymuje się cykl ciekły, następnie stały CO2). W laboratoriach najczęściej wykorzystuje się duże ciepło parowania skroplonego CO2 - strumień wylewanej z butli cieczy oziębia się tak silnie, że ulega częściowemu zestaleniu.

      Jest to materiał bezzapachowy, bezsmakowy, nietrujący, niepalny, obojętny, bakteriostatyczny o twardości 2 w skali Mohr`a. Gazowy CO2 jest cięższy od powietrza a w dużych stężeniach tworzy chmurę tzw. "zimną mgłę". Ze względu na niską temperaturę suchego lodu (poniżej -70°C) powinno się go przenosić w specjalnych izolowanych pojemnikach. Nie powinno się dotykać gołymi rękoma tylko specjalnym szczypcami w rękawicach ochronnych.

      Bardzo zainteresowała mnie ta substancja więc postanowiłem ją zdobyć. Zakupiłem przenośną lodówkę samochodową i wybrałem się do Zakładów Azotowych w Puławach. Tam za 24 PLN zakupiłem 10 kilogramową jednolitą kostkę suchego lodu.

Zdj. Jednolita kostka suchego lodu o masie 10 kg.

      Do ciekawszych eksperymentów, które można przeprowadzić z tą substancją jest sublimacja w ciepłej wodzie. Eksperyment jest bardzo prosty - do naczynia nalewamy ciepłej wody i wkładamy bryłkę suchego lodu.

Zdj. Sublimacja w ciepłej wodzie.

      Im woda jest cieplejsza tym sublimacja przebiega dużo szybciej i wydziela się znacznie więcej zimnej mgły.

Zdj. Kolejne zdjęcie przedstawiające sublimację opisywanej substancji.


Zdj. Sublimacja w gorącej wodzie - proces przebiega dużo szybciej.

Strona 1 z 2